Eksploatacja zestawów solarnych

1. Jaka jest trwałość kolektorów słonecznych PrimaEnergy, po jakim czasie należy je wymienić?
   Instytucje certyfikujące urządzenia solarne wymagają, aby przewidywany czas eksploatacji kolektora słonecznego był nie krótszy niż 20 lat, bez zauważalnej utraty właściwości eksploatacyjnych. Pierwsze instalacje solarne, które powstawały w krajach Europy Zachodniej pod koniec lat siedemdziesiątych pracują do dziś.
   
2. Jaka jest długość gwarancji i kiedy się ona skończy na poszczególne elementy?
   Gwarancja systemowa na wszystkie urządzenia z zestawu wynosi 3 lata. Istnieje możliwość rozszerzenia gwarancji na kolektory do 10 lat pod warunkiem corocznego przeglądu.
   
3. Czy z kolektorów próżniowych możemy pozbyć się śniegu w podobny sposób jak to ma miejsce w kolektorach płaskich? Czy jest to rozwiązanie po stronie wyłącznie automatyki czy również kwestia izolacji płaszczem próżniowym absorbera?
   W kolektorach próżniowych ze względu na ich budowę i sposób izolowania próżnią nie jest możliwe automatyczne odśnieżenie rur kolektora oraz luster przy użyciu pompy. Przy intensywnych opadach śniegu powoduje to brak uzyskiwania energii z kolektorów próżniowych.
   
4. Czy kolektory trzeba czyścić?
   Kolektory płaskie są zdecydowanie w mniejszym stopniu podatne na zabrudzenia niż próżniowe. Szyba kolektorów jest gładka i ustawiona pod takim kątem, że zazwyczaj kolektory nie wymagają specjalnego czyszczenia. Okresowe opady deszczu czyszczą szkło solarne w dostatecznym stopniu.
   
5. Jak odśnieżyć zimą kolektor?
   Aby rozpuścić zalegającą na kolektorze płaskim warstwę śniegu. Należy uruchomić na sterowniku funkcję "ręczne włączenie pompy" lub "odmrażanie" na około 15 minut.
   

Bezpieczeństwo zestawów solarnych

1. Co się dzieje w przypadku braku dopływu prądu? Czy system solarny jest wtedy bezpieczny?
   Ciśnieniowo instalacja zabezpieczona jest przez solarne naczynie przeponowe 6 bar i zawór bezpieczeństwa w grupie pompowej, który „upuści” czynnik roboczy, jeżeli naczynie przeponowe ulegnie uszkodzeniu lub wytworzy się ciśnienie powyżej 6 bar.
   
2. Co się dzieje, kiedy w słoneczny dzień zagrzejemy już cały zasobnik wody, a słońce nadal świeci? Czy woda w zasobniku może się zagotować?
   Nad bezpieczeństwem instalacji czuwa regulator solarny, który nie włączy pompy obiegowej przy temperaturze powyżej 120^oC lub przy zbyt wysokiej temperaturze wody w zbiorniku powyżej 90^oC mierzonej na dole zbiornika.
   
3. Czy szyba solarna jest wystarczająco mocna i nie pęknie po gradobiciu?
   Szyba solarna w kolektorach PrimaEnergy ma grubość 4 mm, co zgodnie z normami zapewnia odporność na grad. W razie zbicia szyby należy ją wymienić za pośrednictwem autoryzowanego instalatora. Naprawa musi być wykonana w zakładzie produkcyjnym.
   
4. Czy solary można przegrzać? Co w wypadku, kiedy wyjeżdżamy na wakacje?
   Dzięki nowoczesnej technologii i materiałom odpornym na ekstremalne warunki, a także wysokiej jakości wykonania, kolektory są odporne na duże różnice temperatur. W ekstremalnych warunkach temperatura absorbera może osiągać nawet 300^oC i nie stracić nic na wydajności. Prawidłowo dobrana instalacja, po przegrzaniu powróci do pracy po wychłodzeniu kolektora i zbiornika, bez konieczności ingerencji serwisu.
   
5. Co w przypadku dłuższego braku prądu?
   Brak prądu, podobnie jak dłuższy brak odbioru ciepła, będzie powodował wzrost temperatury płynu solarnego w kolektorach, jednak nie ma to wpływu na późniejsze funkcjonowanie instalacji. Ze względu na dłuższe wyjazdy z domu, możliwe przerwy w dostawach prądu należy stosować wyposażenie i materiały przystosowane do wysokich temperatur.
   
6. Czy i jakie mogą wystąpić problemy eksploatacyjne przy użytkowaniu zestawów solarnych?
   Zestaw solarny tak jak większość instalacji grzewczych pojemnościowych narażony jest na działanie temperatury oraz płynów (płyn solarny, woda) w związku z tym mogą wystąpić awarie charakterystyczne dla tego typu instalacji. Warto, więc planować okresowe przeglądy, podczas których można sprawdzić szczelność, właściwości fizyczne i poziom płynu solarnego a także, jeżeli zajdzie taka potrzeba uzupełnić go.
   
7. Jak zabezpieczyć się przed nadmiarem ciepła z solarów latem, np. podczas dłuższej nieobecności (kilkutygodniowej), kiedy nikt nie korzysta z wody zgromadzonej w zasobniku?
   Nie ma potrzeby montowania innych rozwiązań niż stosowane standardowo. Instalacja powinna być na takie sytuacje przygotowana. Przy wyjazdach w okresie letnim na dłuższy okres można ustawić regulator pompy cyrkulacyjnej w kotle c.o. na pracę ciągłą, co zapewni częściowy „zrzut” ciepła z gorącego zbiornika c.w.u..

Zastosowanie, oszczędności i porównanie kolektorów próżniowych z płaskimi

1. Jeśli nie ma słońca, czy wówczas piec gazowy poprzez solar grzeje powierzchnię na dachu?
   Przepływem czynnika roboczego steruje regulator solarny, który załącza pompę solarną, wówczas, gdy ciecz w kolektorach ma wyższą temperaturę niż woda w dolnej części zbiornika. Kocioł jednofunkcyjny z regulatorem zapewnia dogrzewanie c.w.u. w zasobniku poprzez drugą (górną) wężownicę przy braku energii słonecznej i wyłączonej pompie solarnej i nie powoduje to „ogrzewania dachu”.
   
2. Jaki jest czas zwrotu zestawu solarnego?
   Okres zwrotu kosztów inwestycji uzależniony jest od zapotrzebowania obiektu na ciepłą wodę. Im większe jest w zapotrzebowanie na ciepłą wodę użytkową, tym szybciej nastąpi zwrot poniesionych nakładów finansowych. Przeciętnie okres zwrotu dla gazu płynnego wynosi około pięciu lat.
   
3. Czy kolektory próżniowe są, „lepsze” od kolektorów płaskich? Czy warto zakładać kolektory płaskie, jeżeli mają mniejszą sprawność?
   Roczny zysk energii z kolektora próżniowego jest o około 10% większy niż z kolektora płaskiego. Kolektory próżniowe są bardziej skomplikowane technologicznie i to sprawia, że cena kolektorów próżniowych w przeliczeniu na m² powierzchni czynnej wraz z dodatkowym wyposażeniem jest dużo wyższa. Zatem warto montować kolektory płaskie, które stanowią ponad 90% spośród wszystkich kolektorów montowanych w Polsce.
   
4. Jak wygląda porównanie kolektorów próżniowych i płaskich w zakresie absorpcji promieniowania w dni pochmurne?
   Powłoki wysokoselektywne stosowane w kolektorach płaskich i próżniowych są takie same, pochłanianie promieniowania jest, więc identyczne. Występowanie próżni w kolektorze nie ma na to żadnego wpływu na odbiór energii. Kolektory PrimaEnergy posiadają wysokoselektywny absorberem pokryty warstwą TiNOX i absorbują nie tylko promieniowanie bezpośrednie, ale również tzw. promieniowanie rozproszone, dzięki czemu możliwa jest ich efektywna praca przy częściowym lub całkowitym zachmurzeniu.
   
5. Czy rzeczywiście sprawność kolektorów próżniowych w porównaniu z kolektorami płaskimi jest wyższa w dni pochmurne?
   Sprawność dobrych kolektorów próżniowych może, (ale nie musi) być wyższa w dni pochmurne. Próżnia jest bardzo dobrym izolatorem, dlatego ogranicza straty ciepła do otoczenia, szczególnie przy dużych różnicach temperatury pomiędzy absorberem a atmosferą. W większości kolektorów rurowych-próżniowych absorber wraz z wymiennikiem ciepła jest tylko osłonięty rurą próżniową, podobnie jak wkład termosu, natomiast sam wymiennik nie jest „zamknięty” w próżni. Sprawność takich kolektorów w dni pochmurne nie będzie więc wyższa niż kolektorów płaskich.
   
6. Jak długo nagrzewa się zasobnik np. 300 litrów ogrzewany trzema kolektorami PrimaEnergy w słoneczny dzień i jak długo utrzymuje temperaturę?
   Zakładając sprzyjające warunki atmosferyczne 300 litrowy zasobnik można ogrzać od temperatury 12 do 50^oC w około 4 godziny. Dzięki prawidłowemu doborowi poszczególnych elementów zestawu w połączeniu z profesjonalnym montażem zgromadzona w zasobniku c.w.u traci jedynie około 5-6^oC na dobę.
   
7. Czy kolektory PrimaEnergy działają tylko wówczas, kiedy świeci słońce i widoczna jest jego tarcza?
   Kolektory PrimaEnergy posiadają wysokoselektywny absorber miedziany pokryty warstwą tytanowo-krzemową (TiNOX – do 95% absorpcji), który absorbuje także promieniowanie rozproszone. Dzięki temu możliwa jest ich efektywna praca przy częściowym lub nawet całkowitym zachmurzeniu pod warunkiem, że otoczenie jest ciepłe. W okresie zimowym kolektory działają wyłącznie przy widocznej tarczy słonecznej. Im mniejsze zachmurzenie, tym więcej uzyskujemy darmowej energii.
   
8. Czy przy ujemnej temperaturze zewnętrznej instalacje solarne wytwarzają ciepło?
   W mroźny słoneczny dzień kolektory mogą ogrzać wodę nawet do 50^oC, trzeba jednak pamiętać, że im niższe temperatury otoczenia, tym niższe są zyski energetyczne spowodowane wychładzaniem kolektora i instalacji glikolowej.
   
9. Jaka jest oszczędność w kosztach?
   Każdy m2 kolektora to oszczędność roczna do 650 kWh (min. 525 kWh w warunkach polskich). Należy przemnożyć powierzchnię czynną zainstalowanych kolektorów przez cenę za jednostkę obecnie wykorzystywanego do c.w.u. nośnika energii. Przy instalacjach wielkopowierzchniowych wydajność z 1m2 pow. Kolektora może być niższa niż 500 kWh/rok.
   
10. Czy to się opłaca - zużywam mało wody?
    Im więcej zużywa się ciepłej wody użytkowej, tym szybciej zwróci się inwestycja w zestaw solarny, ale oszczędności są od pierwszego dnia od uruchomienia instalacji solarnej. Warto rozpocząć oszczędzanie jak najszybciej.
    
11. Chciałbym zastosować kolektory słoneczne do podgrzewania wody basenowej. Jakie parametry powinien mieć zestaw solarny, ile m³ wody może zostać ogrzane z 1 m² powierzchni czynnej kolektorów?
    Basen kryty z osłoną termiczną wymaga innej powierzchni kolektorów niż odkryty bez osłony. Nie zależy to też wyłącznie od pojemności, ale także od powierzchni lustra wody. Najczęściej jest to wielkość od 0,3 do 0,5 m² powierzchni kolektorów do powierzchni lustra wody. Dla basenów projektuje się kolektory zakładając dobowe straty ciepła na wychładzanie. Przy takich rozwiązaniach należy przeprowadzić indywidualną kalkulację.
    
12. Czy możemy podłączyć wodę ciepłą z kolektorów do centralnego ogrzewania?
    Nie można mieszać obiegów c.o. i c.w.u ze sobą. Obieg c.o. jest obiegiem zamkniętym ciśnieniowym a c.w.u. otwartym.
    
13. Jaka jest ekonomiczna opłacalność zastosowania pieca kondensacyjnego i zestawu solarnego?
    Kocioł kondensacyjny i zestaw solarny współdziałają ze sobą, chociaż każde z tych urządzeń pracuje w inny sposób i zasilane jest innym rodzajem energii. Zestaw solarny czerpie darmową energię ze słońca, przez co zapotrzebowanie na energię z gazu jest mniejsze. Kocioł kondensacyjny w porównaniu z kotłem niskotemperaturowym zużywa do kilkunastu procent mniej gazu.
    
14. Czy jest jakakolwiek możliwość skorzystania z dopłat ekologicznych w przypadku wymiany starej kotłowni na gazową z wykorzystaniem zestawu solarnego? Jeśli tak, to gdzie się udać?
    Gaspol oferuje możliwość skorzystania z zakupu na raty. Również niektóre banki takie jak BOŚ udzielają preferencyjnych kredytów na wykonanie kompletnych systemów grzewczych wykorzystujących alternatywne źródła energii (m.in. kolektory słoneczne). Realizowane są również dofinansowania w ramach realizowanych przez powiaty, urzędy miejskie lub gminne programów Ochrony Środowiska lub tzw. Programów Ograniczenia Niskiej Emisji. Instytucje mogą się ubiegać również o dofinansowanie ze środków działających w Polsce funduszy proekologicznych (np. NFOŚiGW, WFOŚiGW, Ekofundusz).

Konstrukcja i zagadnienia techniczne dotyczące kolektorów

1. Jakie powinny być przekroje magistrali solarnej?
   Dla 2-3 kolektorów magistrala glikolowa powinna mieć średnicę 15 mm (średnica wewn. rur min. 12 mm dla długości do 20 m pojedynczej rury od kolektorów do zbiornika). Dla 4-5 kolektorów magistrala glikolowa powinna mieć średnicę 18mm (średnica wewn. Rur min. 15 mm dla długości do 20m pojedynczej rury od kolektorów do zbiornika).
   
2. Jaka może być maksymalna długość magistrali glikolowej i jaki jest wówczas rozkład średnic tej magistrali?
   Nie ma ograniczeń, co do długości, a średnice oblicza się z uwzględnieniem oporów na przesyle.
   
3. Czy system solarny może być zdemontowany na czas np. wymiany dachówki?
   Zestawy montażowe wykonane są ze stali nierdzewnej i aluminium, co gwarantuje bezproblemowy demontaż nawet po wielu latach.
   
4. Jakie są wymiary zasobników cwu, które trzeba zamontować w kotłowni?
   Wymiary zasobników mogą być różne. Najczęstsze szerokości to 66 cm do 81 cm dla zbiorników od 200 do 380 l. Wysokości 145, 185 cm.
   
5. Czy jest możliwość podłączenia zestawu solarnego do kotła dwufunkcyjnego?
   Kotły dwufunkcyjne zaprojektowane są dla przepływu zimnej wody poprzez wymiennik płytowy. Zasilanie takich kotłów z zasobnika ciepłej wody użytkowej może powodować nieprawidłowe funkcjonowanie, awarie, a nawet zwiększone zużycie paliwa. Producenci kotłów nie polecają takiego rozwiązania.
   
6. Na jakim etapie budowy dachu montuje się kolektory?
   Kolektory słoneczne można montować na każdym etapie budowy domu pod warunkiem zakończenia prac związanych z pokryciem dachowym. Warto jednak pamiętać o magistrali solarnej, która biegnie wewnątrz budynku i położyć ją przed wykończeniem wnętrz.
   
7. Jaki są wymiary i ciężar jednego kolektora?
   Wymiary zewnętrzne kolektora to: wysokość/szerokość/grubość – 1900/1060/86 mm. Powierzchnia po obrysie – 2,128 m². Powierzchnia absorbera (czynna) – 1,84 m². Masa kolektora – 37 kg. Pojemność wodna – 1,4 l.
   
8. Czy po montażu kolektorów nie będzie przeciekał dach?
   Kolektory zawsze montuje się do krokwi lub przybitych do nich łat. Uchwyty są tak uformowane, że sięgają na zewnątrz poniżej dachówki, dzięki czemu pokrycie jest szczelne Przy pozostałych pokryciach śruby montujące z uszczelką przechodzą przez pokrycie dachowe. Połączenia rurowe można przeprowadzić przez dachówkę wentylacyjną. Instalatorzy montujący zestawy PrimaEnergy posiadają odpowiednie doświadczenie- to dodatkowa gwarancja.
   
9. Jak wygląda magistrala solarna?
   Od kolektorów do poddasza magistrala poprowadzona elastycznymi wężami, dalej magistrala solarna wykonana jest najczęściej z rur miedzianych o średnicy 15-18 mm w wysokotemperaturowej szarej otulinie z pianki. Jedną z rur płyn solarny transportowany jest od wężownicy zasobnika do kolektora, drugą ogrzany w kolektorze płyn powraca do wężownicy zasobnika.
   
10. Czy połać dachowa musi być skierowana dokładnie na południe? Jak zmienia się skuteczność zestawu w kierunku wschodnim i zachodnim?
    Kolektory słoneczne powinny być zamontowane pod kątem 40-45^o. do podłoża w kierunku najbardziej zbliżonym do południowego. Odchylenia od kierunku południowego do 20^o nie ma większego wpływu na efektywność pracy instalacji.
    
11. Słyszałem, że promieniowanie słoneczne lepiej przenika do absorbera w kolektorze próżniowym? Czy rzeczywiście?
    W kolektorach PrimaEnergy zastosowane jest specjale szkoło solarne, dzięki czemu promieniowanie słoneczne dociera do absorbera w równej mierze, co w kolektorach próżniowych.
    
12. Czy magistrala może być prowadzona od kolektorów usytuowanych w ogrodzie, w gruncie do budynku? Jakie muszą zostać spełnione warunki dotyczące izolacji?
    Magistrala glikolowa prowadzona w gruncie powinna być zabezpieczona przed nasiąkaniem np. przez umieszczenie jej w rurze drenażowej (preizolacja).
    
13. Czy izolacja standardowymi dostępnymi otulinami instalacji glikolowej jest wystarczająca? Jakie są straty przy przejściu instalacji przez nie ogrzewane pomieszczenia, podłogi itp.
    Standardowe otuliny ulegną zniszczeniu, jeżeli przez magistralę przepłynie czynnik roboczy o temperaturze powyżej 95^oC. Współczynnik strat ciepła dla otulin InsulTube HT wynosi 0,045 W/mK dla temp. średniej 40^oC.
    
14. Jak rozwiązane jest mocowanie na blachodachówce?
    Specjalny hak w kształcie odwróconego V nad górną falą blachodachówki. Hak mocuje się dwoma szpilkami przewiercając przez górną falę do krokwi i uszczelnia silikonem dekarskim.
    
15. Jaka jest temperatura czynnika roboczego w kolektorze?
    W trakcie normalnej pracy od 30 (min. 5^oC więcej niż temp. panująca w zbiorniku) do 95^oC. Ekstremalnie w samym kolektorze można odnotować temperatury do 300^oC.
    
16. Czy montaż zestawu solarnego w ogrodzie w sporej odległości od budynku (ok. 30 mb) spowoduje duże straty ciepła? Na jakiej głębokości w ziemi należy wówczas prowadzić instalację wodną?
    W gruncie prowadzi się magistralę glikolową, a nie wodną. Głębokość posadowienia nie jest ważna, gdyż płyn solarny nie zamarznie i tak do -30^oC. Im głębiej poprowadzimy magistralę glikolową, tym mniejsze będą straty ciepła.
    
17. Czy możliwe jest zastosowanie zasobnika o innym kształcie niż walec np. w pomieszczeniu o niskiej wysokości jak poddasze ze skosami, lub niska piwnica?
    Zbiorniki mają najczęściej kształt walca nawet te, które mają obudowę zewnętrzną w kształcie prostopadłościanu Zbiorniki pionowe mają lepszą stratyfikację ciepła niż poziome. W przypadku nietypowych pomieszczeń zawsze istnieje możliwość konsultacji i indywidualnych rozwiązań.
    
18. Czy płyta solarna może być ułożona poziomo?
    Kolektory Primaenergy są przystosowane do pracy w układzie pionowym, jednak na zamówienie, mogą być wykonane w wersji poziomej. Poziome kolektory są niewiele droższe jednak zespoły montażowe mogą być nawet dwukrotnie droższe.
    
19. Czy system solarny może być zainstalowany pionowo na ścianie lub na ziemi i jakie są to koszty?
    System solarny można zamontować na ścianie z wykorzystaniem zestawy montażowego na dach płaski ZMK/0stopni. Dla montażu na ziemi należy wykonać fundament naziemny, który musi wykonać inwestor we własnym zakresie w ustaleniu z firmą instalacyjną. Koszty ustalane są indywidualnie.